Rozwiązania AV na Stadionie Olimpijskim we Wrocławiu

Kiedy mówimy „stadion”, za zwyczaj automatycznie na myśl przychodzi nam przymiotnik „piłkarski”. Chociaż – jak powszechnie wiadomo – to piłka nożna jest naszym sportem narodowym i wszyscy są specjalistami w tej dziedzinie, to jednak wciąż w naszym kraju rozgrywane są zawody w innych dyscyplinach sportowych, często zapewniających nie mniejsze emocje i niosących za sobą podobne sukcesy jak w ostatnich latach piłka nożna. Jednak, aby można było przeprowadzić rozgrywki w takich dyscyplinach jak cieszący się od wielu lat popularnością żużel czy zdobywający coraz więcej fanów futbol amerykański, zapewniając odpowiedni poziom komfortu zawodnikom i kibicom, konieczna jest przygotowana i wyposażona w odpowiedni sposób arena sportowa. Przykładem takiego obiektu, który jest przestrzenią wielofunkcyjną i odpowiadającą na wymagania bardzo różnych dyscyplin, jest oddany po remoncie w kwietniu 2017 roku Stadion Olimpijski we Wrocławiu. Obiekt odznaczający się bogatą historią, a teraz także bogatymi rozwiązaniami z zakresu systemów AV.

Budowa Stadionu Olimpijskiego we Wrocławiu miała miejsce w latach 1924–1925. Pomimo swojej nazwy, obiekt pierwotnie nie nadawał się do organizacji na nim wydarzeń o skali olimpiady. W pierwszych latach funkcjonowania miał tu miejsce szereg różnorodnych wydarzeń sportowych, z których do najważniejszych można z pewnością zaliczyć przygotowania reprezentacji Niemiec przed olimpiadą w Los Angeles w 1932 roku. Rozbudowany w latach 1935–1939 i mocno zniszczony w wyniku II Wojny Światowej, stadion został w okresie powojennym gruntownie rozbudowany i odbudowany. U schyłku lat siedemdziesiątych wrocławski obiekt był jedną z najlepiej wyposażonych aren sportowych w naszym kraju. W 1978 zamontowano tu cztery osiemdziesięciometrowe słupy oświetleniowe gwarantujące mu miano najjaśniej oświetlonego stadionu w Europie; rok później obiekt wyposażono w podgrzewaną murawę – udogodnienie, jakie w tamtym okresie miał w Polsce jeszcze tylko jeden stadion. Na początku lat dwutysięcznych wrocławski Stadion Olimpijski oraz obiekty kompleksu olimpijskiego, w skład których prócz stadionu głównego z bieżnią do rozgrywania zawodów żużlowych wchodzą również boiska boczne, korty tenisowe, kryty basen i strzelnica, zmieniał swoich właścicieli i był poddawany kolejnym renowacjom i przebudowom. W 2010 roku, aby poprawić atrakcyjność odbywających się tam zawodów, przeprojektowano okalający płytę boiska tor żużlowy. Jednak największe zmiany miały miejsce w latach 2015–2017. Wtedy to zamieniono znajdujące się na stadionie ławki na krzesełka, na których obecnie rozgrywki komfortowo może oglądać jedenaście tysięcy kibiców, zmieniono również wyeksploatowane oświetlenie, które teraz bazuje na źródłach ledowych. Renowacji poddano również elewację stadionu, wyremontowano budki komentatorskie, park maszyn, zadaszono część trybun i przygotowano przestrzeń konferencyjną rozszerzającą funkcjonalność obiektu. Stadion wyposażono szereg rozwiązań z zakresu AV umożliwiających organizowanie tutaj różnorodnych rozgrywek sportowych, a kibicom uczestniczenie w samym centrum każdej akcji – niezależnie od zajmowanego miejsca, zarówno na stadionie, jak i przed telewizorem. Obecnie Stadion Olimpijski we Wrocławiu jest przede wszystkim stadionem macierzystym dla klubu żużlowego WTS Wrocław oraz drużyny futbolu amerykańskiego Panthers Wrocław. Jednak dzięki wielofunkcyjnemu charakterowi tego miejsca mogą się odbywać tutaj również rozgrywki wielu innych, często nieco mniej popularnych, dyscyplin sportowych.

Digital signage
Realizacją rozwiązań z zakresu niskoprądowych instalacji audio-wideo na Stadionie Olimpijskim zajęła się firma Pro-AUDIO-AVT. Pierwszym z nich jest system digital signage. Jego zadaniem w obiekcie jest podawanie informacji wizualnych w przestrzeniach użytkowych Stadionu Olimpijskiego. W skład systemu wchodzi szereg monitorów wielkoformatowych zainstalowanych w różnych przestrzeniach stadionu, zlokalizowanych w trybunie zachodniej. W pomieszczeniach dziennikarskich zainstalowano dwa monitory Sharp PN-Y475 o przekątnej 47 cali w przestrzeni, o podwyższonym standardzie (loże VIP), dla kibiców zainstalowano siedem pięćdziesięciopięciocalowych ekranów Sharp PN-Y555. Dwa kolejne, tym razem w rozmiarze 47 cali, znalazły się w sali konferencyjnej, a jeszcze jeden w tym samym rozmiarze pracuje w pokoju jury. Wszystkie ekrany zostały zainstalowane na uchwytach Peerless ST640P bądź ST650P. Zgodnie z założeniami projektowymi wszystkie dostarczone ekrany są rozwiązaniami wykonanymi w technologii TFT LCD z podświetlaniem krawędziowym i wyświetlają materiały w rozdzielczości 1920 × 1080. Każdy z ekranów może pracować minimum dwadzieścia godzin dziennie przez siedem dni w tygodniu, co ma kluczowe znaczenie dla ich długotrwałej i bez awaryjnej eksploatacji. Wszystkie monitory zostały także wyposażone w zabezpieczenia chroniące przed uszkodzeniem matrycy w wyniku braku sygnału. Zainstalowany tutaj system digital signage jest zintegrowany z zaprojektowanym systemem broadcastowym, umożliwiającym dwukierunkową transmisję sygnałów. Dzięki temu możliwe jest przesyłanie sygnałów z sieci DS do systemu broadcast oraz z systemu broadcast do sieci DS, co umożliwia wyświetlenie sygnałów wizyjnych na wyświetlaczach systemu digital signage. Zarządzanie całym systemem może się odbywać z dowolnego miejsca z poziomu przeglądarki internetowej, zaś funkcjonalność, jaką zapewnia system, daje możliwość zaawansowanego planowania i tworzenia precyzyjnych harmonogramów w oparciu, o które będą prezentowane treści na wszystkich wyświetlaczach. Dodatkowo cały system jest skalowalny, co umożliwi inwestorowi rozbudowę całego systemu o kolejne wyświetlacze w odpowiedzi na wzrost zapotrzebowania w przyszłości. Funkcjonalność zainstalowanego systemu DS umożliwia łączenie poszczególnych wyświetlaczy w grupy i tworzenie dla nich odrębnych harmonogramów. Połączone w taki sposób urządzenia odtwarzające synchronizują swoją zawartość w predefiniowanych odstępach czasu i wyświetlają określone treści zgodnie z aktualnym harmonogramem. Co więcej, system zapisuje informacje na temat faktycznego czasu wyświetlania treści już na urządzeniu i na tej podstawie w sposób automatyczny sporządzane są raporty. Wszystkie materiały są odtwarzane z przygotowanej wcześniej biblioteki audio-wideo. Mogą w niej znajdować się zarówno grafiki, zdjęcia, jak i animacje oraz filmy. Dzięki temu użytkownik może zaprogramować każdy z ekranów w taki sposób, aby ten wyświetlał m.in.: reklamy planszowe (w formie dynamicznej i statycznej), prezentacje, pokazy slajdów i zdjęć, materiały wideo (zapisane w bibliotece, jak i pochodzące z sieci broadcastowej), plansze informacyjne dla wydarzeń (np. z godziną kolejnej konferencji, jej opisem czy nazwiskami prelegentów), a także informacje prezentowane w formie paska, analogicznego do rozwiązań znanych np. z serwisów informacyjnych. Dodatkowo jeden z siedmiu monitorów wielkoformatowych Sharp PN-Y555 zainstalowanych w przestrzeni kibiców odznaczającej się podwyższonym standardem jest wykorzystywany jako tablica wyników. Dzięki integracji systemu digital signage z systemem oprogramowania sportowego, na wyświetlaczu, na żywo prezentowane są wyniki odbywających się zawodów sportowych.

Obraz w rozmiarze XL
Zgodnie z wymaganiami inwestora, kolejnym elementem zainstalowanym na wrocławskim Stadionie Olimpijskim w ra-mach przeprowadzonego remontu był telebim. Jego instalacją również zajęła się firma ProAUDIO-AVT. Na jednym z krótszych boków, w centralnym miejscu został zainstalowany ekran wideo LED Unilumin P20 o rozdzielczości 20 mm i rozmiarach 12,16 × 7,24 m. Wraz z ekranem dostarczono procesor odpowiadający za odbiór sygnałów z miksera wizyjnego oraz ich skalowanie w celu prawidłowej prezentacji na telebimie. Procesor został wyposażony w zestaw kart transmisyjnych odpowiedzialnych za transmisję sygnałów wizyjnych do telebimu.

Sygnały w sieci
Elementem spinającym wszystkie urządzenia pracujące na Stadionie Olimpijskim jest sieć broadcastowa, umożliwiająca transmitowanie sygnałów wizyjnych między reżyserką, salą konferencyjną, studiem telewizyjnym a gościnnymi wozami transmisyjnymi. Przyłącza dla wozów transmisyjnych zlokalizowano w pomieszczeniu stycznikowym, w ich skład wchodzą dwa złącza HD-SDI, trzy XLR, osiem przyłączy światłowodowych i dwa złącza zasilania. Wszystkie sygnały podpinane do przyłącza wozu transmisyjnego trafiają do przyłączy realizatora znajdujących się w pomieszczeniu technicznym. Zostało ono wyposażone w analogiczne złącza jak przyłącza wozu transmisyjnego, z dodatkowymi sześcioma złączami RJ-45. Przyłącze realizatora pełni także funkcję krosownicy sygnałów. Doprowadzone są do niego także sygnały audio-wideo z sali konferencyjnej oraz studia telewizyjnego. W jednej i drugiej przestrzeni zainstalowano kolejne przyłącza, znów wyposażone w komplet złącz: HD-SDI, RJ-45, XLR oraz złącza zasilania 230 V. Zatem – jeśli dokonuje się odpowiednich połączeń z poziomu przyłącza realizatora, możliwe jest wysłanie danego sygnału do jednej z żądanych lokalizacji, tj.: wozu transmisyjnego, sali konferencyjnej, pomieszczenia dziennikarzy, miksera wizyjnego, systemu DS. Poza złączami sieci broadcast na przyłączu realizatora znajdują się cztery złącza HD-SDI pozwalające wprowadzić sygnał wizyjny do miksera wizyjnego oraz dwa złącza audio wejściowe i dwa wyjściowe do/z miksera wizyjnego. Ponadto na panelu znajdziemy: wyjście wizyjne z miksera wizyjnego, złącze z sygnałem z systemu oprogramowania sportowego, złącze z sygnałem systemu DS oraz sygnał z dekodera H.264. Dzięki zastosowaniu enkodera możliwe jest podebranie dowolnego sygnału z systemu monitoringu IP stadionu i wyświetlenie tego obrazu np. na telebimie. W systemie zastosowano także enkoder H.264, który odpowiada za dystrybucję sygnału z oprogramowania sportowego do systemu DS. Dzięki temu możliwe jest zrealizowanie tablicy wyników na jednym z ekranów systemu DS. Sercem systemu transmisji zarówno sygnałów audio i wideo jest… 

… mikser wizyjny
W tej realizacji zdecydowano się zastosować rozwiązanie Tri-Caster 410 firmy NewTek umożliwiające realizację live materiałów źródłowych pochodzących z wozu transmisyjnego, oprogramowania sportowego (w postaci przedstawionych w formie grafiki wyników, bieżących informacji o przebiegu gry itp.), systemu digital signage, a także systemu telewizji CCTV pracującej na stadionie. TriCaster 410 jest zintegrowanym mikserem przeznaczonym do kompletnej realizacji zarówno sygnałów audio, jak i wideo. Urządzenie ma zintegrowane oprogramowanie, za pomocą którego operator może w prosty i szybki sposób przywołać konkretne ustawienia dla określonych wydarzeń sportowych. Dzięki wbudowanym buforom do przechowywania wideo, animacji, obrazów stałych i grafik realizowane treści wideo mogą być rozbudowane o materiały multimedialne odtwarzane wprost z miksera. Przede wszystkim jednak, dzięki zastosowanej technologii IsoCorder, urządzenie umożliwia natywne nagrywanie maksymalnie czterech kanałów w rozdzielczości 1080p wraz z kodem czasowym. Wprost z miksera mogą zostać wysłane dwa sygnały wideo do procesora zarządzającego telebimem, a także do studia TV, sali konferencyjnej bądź wozu transmisyjnego. Dodatkowo urządzenie umożliwia bezpośrednie wysyłanie treści do serwisu YouTube, a także streaming dla portali Facebook, Twitter na serwer FTP oraz na potrzeby serwisów streamingowych. Aby ułatwić pracę realizatorom, przygotowano dla nich dwa monitory podglądowe, dzięki którym realizator wizji ma możliwość podglądu interfejsu oprogramowania miksera, a także wszystkich źródeł z możliwością dowolnej konfiguracji układu obrazów. Na potrzeby wysyłki sygnałów audio dla gościnnych wozów transmisyjnych TriCaster 410 został wyposażony we wbudowany wielokanałowy mikser audio, obsługujący zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne źródła sygnału. Mikser umożliwia realizację czterech w pełni niezależnych miksów stereo: dwóch głównych i dwóch aux, a także podsłuch na słuchawkach.

Czy jest łączność?
W przypadku wielu stadionów, szczególnie tych nadgryzionych już przez ząb czasu, aby realizować komunikację interkomową w obrębie obiektu, przed każdą z organizowanych imprez trzeba wypożyczać lub zlecać zewnętrznej firmie jego instalację. W przypadku realizacji TV takiej imprezy sprawa jest nieco prostsza, ponieważ to zwykle na produkcji telewizyjnej spoczywa zadanie instalacji interkomów. Wrocławski obiekt został pozbawiony problemów związanych z koniecznością instalacji interkomów i wyposażony we własny system łączności. Za jego pomocą możliwa jest komunikacja między wieżą sędziowską a parkiem maszyn oraz wieżą sędziowską i sędzią startowym. Cały system interkomowy zainstalowany na wrocławskim obiekcie bazuje na rozwiązaniach marki Clear-Com. Centralnym elementem systemu jest zainstalowana w wieży sędziowskiej (w pomieszczeniu sędziego) dwukanałowa centrala interkomowa CS-702. Podłączone są do niej słuchawki typu telefonicznego HS-6 oraz świetlny sygnalizator połączenia FL-7. Z tego miejsca sędziowie mają możliwość wykonania połączenia do parku maszyn lub do sędziego startowego. Do parku maszyn doprowadzono sygnały kanału z centrali CS-702, natomiast do przyłącza sędziego startowego doprowadzono sygnały kanału B. Sędzia startowy jest wyposażony w jednokanałowy interkom osobisty typu beltpack partyline RS-701, do którego wpięte są słuchawki z mikrofonem CC-400. W parku maszyn zainstalowano jednokanałową naścienną stację interkomową HB-702 z analogicznym do wieży sędziowskiej osprzętem, a więc słuchawką typu telefonicznego HS-6 oraz świetlnym sygnalizatorem połącze-nia FL-7.

Podsumowanie
Stadion Olimpijski we Wrocławiu to nowoczesny obiekt wyposażony w szereg interesujących rozwiązań AV, usprawniających jego codzienne funkcjonowanie w trakcie różnorodnych wydarzeń sportowych. Zainstalowane rozwiązania nie tylko znacząco poprawiają komfort pracy osób zajmujących się administracją obiektu, sędziów czy ekip drużyn, ale także m.in. dzięki systemowi digital signage, za pomocą którego na bieżąco wyświetlane są wyniki czy dużemu telebimowi, umożliwiają śledzenie rozgrywek przez kibiców. Te wszystkie rozwiązania mają szansę sprawić, że na stadionie pojawią się nowi kibice, którzy przyjdą tylko z ciekawości, a zostaną na dłużej!

TEKST: AVIntegracje
ZDJĘCIA: Tomasz Kwiecień, ProAUDIO-AVT

Najchętniej czytane

JBL CPi 2000

Firma JBL zaprezentowała profesjonalny procesor kinowy 5.1 7.1, zdolny konkurować znajlepszymi rozwiązaniami wbranży. CPi2000 to profesjonalny procesor kinowy zaprojektowany celu...