Giudizio Universale

Może jest jeszcze zbyt wcześnie, żeby mówić o turystyce multimedialnej, ale z całą pewnością to właśnie wielkie widowiska multimedialne są jednym z powodów, dla których wielu turystów podróżuje do Las Vegas czy do największych parków rozrywki. Zazwyczaj są to projekty, które mają bawić i cieszyć oko, zamiast przesadnie angażować czy wywoływać u widzów głębszą refleksję. W zupełnie inny sposób do multimedialnego widowiska podeszli twórcy „Giudizio Universale” – pierwszej tego rodzaju instalacji stałej we Włoszech, która oficjalnie rozpoczęła działalność w marcu tego roku. Stworzyli oni wyjątkowe widowisko, prezentujące w zupełnie nowej odsłonie Kaplicę Sykstyńską i dzieło życia Michała Anioła „Sąd Ostateczny”, ukazane za pomocą najnowszej technologii, muzyki, dźwięku i gry aktorskiej, w dodatku zlokalizowane w najlepszym miejscu, jakie można sobie wyobrazić, a więc w odwiedzanym co roku przez dwadzieścia milionów turystów Rzymie. 20 czerwca jako jedyna redakcja z Polski mieliśmy przyjemność gościć w Wiecznym Mieście na specjalnej konferencji prasowej, w trakcie której poznaliśmy kulisy powstawania projektu i wykorzystane w nim środki techniczne. 

Chyba trudno wyobrazić sobie lepsze miejsce na instalację „Giudizio Universale. Sąd Ostateczny, Michał Anioł i Tajemnice Kaplicy Sykstyńskiej” niż Auditorium della Conciliazione. Znajduje się ono przy głównym trakcie prowadzącym na Plac św. Piotra, a więc w bezpośrednim sąsiedztwie Muzeów Watykańskich. To właśnie jednemu z najsłynniejszych ich zabytków został poświęcony opisywany projekt.

„Giudizio Universale” to po włosku „Sąd Ostateczny”, który stał się inspiracją do namalowania przez Michała Anioła ogromnego fresku znajdującego się na ścianie ołtarzowej Kaplicy Sykstyńskiej. I to właśnie to dzieło stało się centralną osią uruchomionej na początku tego roku w Rzymie instalacji. Sześćdziesięciominutowe widowisko zostało podzielone na cztery części, których wspólnym mianownikiem jest przestrzeń Kaplicy Sykstyńskiej. Poruszają one bardzo różne aspekty związane z jej historią i powiązanymi z nią postaciami historycznymi. Pierwsza z nich została poświęcona życiu i twórczości Michała Anioła – nie tylko jako malarza i rzeźbiarza, ale także poety. W drugiej części twórcy przedstawili najsłynniejsze sceny biblijne, które zobaczymy na freskach w Kaplicy Sykstyńskiej, jak stworzenie świata, potop czy wygnanie z raju. Trzeci akt jest poświęcony konklawe i temu, jak ważną rolę odgrywa w nim właśnie Kaplica Sykstyńska. Natomiast ostatnia, czwarta część została w całości poświęcona jednemu z najbardziej spektakularnych fresków na świecie, przedstawiającemu sceny z biblijnego sądu ostatecznego. Prezentowane tutaj widowisko nie jest tylko poświęcone sztuce, malarstwu i rzeźbie. Przez ich pryzmat twórcy postanowili opowiedzieć historię i rozwój Rzymu na przestrzeni lat. W tym celu stworzono wirtualny lot nad piętnastowiecznym miastem, w trakcie którego możemy zobaczyć najsłynniejsze renesansowe budowle w trakcie ich powstawania. Wszystkie te elementy zostały przedstawione w nowatorski i unikatowy sposób, dzięki któremu za pomocą najnowocześniejszych środków technicznychudało się ożywić najsłynniejsze dzieła i opowiedzieć o ich powstawaniu w angażujący widza sposób.

Cały projekt został zrealizowany przez nową firmę na rynku widowisk multimedialnych – Artainment World Wide Shows. W samej nazwie marki kryje się nowe podejście do organizacji tego rodzaju widowisk. Założyciele firmy postanowili połączyć w ramach jednego przedsięwzięcia Art (sztukę) i Entertainment (rozrywkę), tworząc nowy rodzaj widowiska. „Giudizio Universale” nie jest typową instalacją muzealną, ale widowiskiem łączącym kino, teatr, muzykę, dźwięk przestrzenny i technologie immersyjne. Co ważne, wszystkie materiały wykorzystywane w trakcie widowiska zostały przygotowane we współpracy i pod nadzorem Muzeów Watykańskich, dzięki czemu widzowie mają pewność, że patrzą na wszystko to, co faktycznie znajduje się w Kaplicy Sykstyńskiej, zaś sam efekt jest bardzo realistyczny. Stałe instalacje multimedialne nie są niczym nowym. Już od wielu lat wiele tego rodzaju przedsięwzięć funkcjonuje w różnych miastach na całym świecie. Wśród tych najsłynniejszych można wskazać chociażby londyński West End, nowojorski Broadway czy paryskie kabarety, jednak we Włoszech nie było wcześniej tego rodzaju instalacji. O tym, że to właśnie w tym mieście powstanie całe przedsięwzięcie, zdecydował fakt, że każdego roku stolicę Włoch odwiedza ponad dwadzieścia milionów turystów, a stałymi punktami na trasie ich podróży po Rzymie są m.in. Muzea Watykańskie, Bazylika św. Piotra czy właśnie Kaplica Sykstyńska. Głównymi celami przyświecającymi powstaniu „Giudizio Universale” było stworzenie pierwszej na terenie Włoch stałej instalacji multimedialnej, ale także uatrakcyjnienie oferty dla turystów przybywających do Rzymu, stworzenie nowej formy rozrywki i spędzania czasu wolnego dla społeczności lokalnej oraz przygotowanie atrakcyjnej formy edukacji dla miejscowych szkół. Został nawet dla nich stworzony specjalny projekt edukacyjny, w którym w przeciągu zaledwie dwóch miesięcy instalację zobaczyło dwadzieścia tysięcy dzieci i młodzieży z rzymskich szkół.

Gwarancją sukcesu projektu, jeszcze na etapie powstawania, było zaproszenie do jego realizacji wielki nazwisk i potężnych partnerów technologicznych. Twórcą całego widowiska jest Marco Balich, dyrektor artystyczny i producent m.in. ceremonii otwarcia i zamknięcia igrzysk olimpijskich w Turynie w 2006 roku, w Rio de Janeiro w 2016, a także otwarcia stadionu Juventusu w Turynie, obchodów dwustolecia powstania Meksyku czy otwarcia i zamknięcia Euro 2012. Do współpracy został zaproszony również Sting, który stworzył nową wersję słynnego hymnu z przełomu XII i XII wieku „Dies irae (Dzień gniewu)” i którą słyszymy w finale widowiska „Giudizio Universale”.

W zakresie sprzętu producenci zaprosili do współpracy firmy Panasonic, Osram i Bose, które zapewniły pełne wsparcie na etapie projektu, uruchomienia instalacji oraz dostarczyły najnowsze rozwiązania znajdujące się w ich magazynach, zaś transformacja Auditorium della Conciliazione w Kaplicę Sykstyńską rozpoczęła się w styczniu i trwała aż dwa miesiące.

Multimedialne freski
Chcąc zrealizować widowiskową projekcję o szerokości 270 stopni, otaczającą artystów i publiczność, zespół kierowany przez Marco Balicha i managera projektu Daniele Parazzolliego, zdecydował się zaprosić do współpracy firmę Panasonic. Gdy tylko do producenta dotarły pierwsze informacje na temat projektu „Giudizio Universale”, natychmiast zaangażował się  on w jego realizację. Panasonic w przeszłości brał udział w bardzo wielu instalacjach stałych oraz może pochwalić się aż czterdziestoprocentowym udziałem w tym rynku. W przeszłości rozwiązania producenta pracowały w trakcie bardzo wielu prestiżowych wydarzeń, wśród których można wymienić: otwarcie letniej olimpiady w Londynie, berliński Festiwalu Światła czy inauguracja Elbphilharmonie w Hamburgu.

Przełomowym krokiem, który umożliwił firmie tak silną pozycję na rynku i udział w wielu różnych projektach – zarówno z rynku instalacyjnego, jak i rentalowego, było rozpoczęcie produkcji urządzeń bazujących na laserze. Pierwszy produkt z laserem zamiast lampy został zaprezentowany już w 2012 roku. Dziś producent może pochwalić się ponad pięćdziesięcioprocentowym udziałem w rynku projektorów laserowych. Jednak firma nie zatrzymuje się w rozwoju i cały czas pracuje nad nowymi produktami i udoskonalaniem rozwiązań już istniejących, a dzisiaj niezwykle ważną grupą produktów dla firmy Panasonic są przede wszystkim duże projektory o wysokiej jasności przeznaczone zarówno do instalacji stałych, jak i na rynek rentalowy, dla potrzeb koncertów i eventów. Właśnie takie urządzenia pojawiły się w „Giudizio Universale”.

Przygotowania do realizacji widowiska rozpoczęły na początku 2017 roku od poszukiwania odpowiednich i wystarczająco jasnych projektorów, które będą w stanie sprostać wysokim wymaganiom postawionym przez projektantów widowiska. Przeprowadzono serię testów urządzeń dostępnych na rynku, w wyniku której wybrano aż trzydzieści laserowych projektorów marki Panasonic. O wyborze rozwiązań tego producenta zdecydowało wiele czynników: wysoka jasność, długi czas pracy i żywotność źródła na poziomie 20 000 godzin (co wyklucza konieczność dokonywania ich cyklicznej, kosztownej i kłopotliwej wymiany w trzydziestu projektorach pracujących przez wiele godzin dziennie), elastyczność instalacji, ponieważ projektory mogą pracować w każdej pozycji oraz współpracują z bardzo wieloma obiektywami o różnych parametrach, co ułatwia ich instalację w wybranym przez projektantów miejscu, a także łatwość podłączenia: dzięki wsparciu protokołu Digital Link projektory otrzymują sygnał 1080p za pomocą pojedynczego kabla CAT5e/6 o długości do 150 m. Projektanci podkreślają, że wybrane projektory odznaczają się doskonałymi parametrami w zakresie kontrastu dynamicznego, z możliwością wyboru trzech poziomów, co również ułatwiło całą konfigurację. Urządzenia mają także zaawansowane funkcje łączenia projektorów, co było kluczowe w instalacji składającej się z tak wielu źródeł.

Ze względu na bardzo ograniczone możliwości podwieszenia projektorów i niewielką przestrzeń, gdzie miały znaleźć się pro-jektory, bardzo istotne było także to, że urządzenia odznaczają się niewielkimi wymiarami, dzięki czemu nawet dwa urządzenia zestawione razem nie zajmują dużo miejsca, a także możliwość podwieszania projektorów bez dodatkowej ramy, za pomocą wkręcanych bezpośrednio do obudowy zawiesi, co przyspieszyło montaż.

Cała instalacja została podzielona na pięć części. Obraz na bocznych ścianach audytorium wyświetla osiem projektorów PT-RZ31K o jasności 31 000 lumenów, która w przełożeniu na wielkość projekcji pozwoliła uzyska jasność na poziomie 400 lumenów/m2. Na sufit rzutuje zestaw sześciu projektorów o mocy 20 000 lumenów PT-RZ21K i dwóch PT-RZ31K o mocy 31 000 lumenów, które zostały umieszczone pionowo w specjalnie przygotowanych wnękach znajdujących się na widowni. Obraz na proscenium oraz na specjalnej siatce projekcyjnej, opuszczanej na froncie sceny, jest wyświetlany za pomocą kolejnych czterech projektorów PT-RZ31K.

Widowisko otwiera scena, w której Michał Anioł zamienia wielką bryłę kamienia w jedną ze swoich najsłynniejszych rzeźb – pięciometrowego Dawida. Aby odtworzyć ten proces, zastosowano mapping 3D wyświetlany na fizycznych elementach scenografii przemieszczających się na scenie. Do jego realizacji zastosowano dwa projektory PT-RZ12K o jasności 12 000 lumenów, zainstalowane w tylnej części audytorium i wyposażone w obiektywy o długich ogniskowych. Nad sceną zainstalowano cztery projektory PT-RZ21K z obiektywami ultrakrótkiego rzutu ET-D75LE95 (0.36:1 WUXGA), za pomocą których wyświetlano obraz bezpośrednio na scenie.

Ze względu na wielkość audytorium i fakt, że – jak już wspominano – zgodnie z projektem projekcja miała mieć szerokość 270 stopni i obejmować nie tylko boczne ściany, ale również sufit, ekipa odpowiedzialna za projekcję musiała zmierzyć się dużymi rozdzielczościami wyświetlanych obrazów. Największą rozdzielczość ma projekcja na suficie, wynosi ona 5096 × 4167 pikseli, każda ze ścian odznacza się rozdzielczością 4167 × 1678, proscenium to 4337 × 2203, natomiast rozdzielczość projekcji na siatce znajdującej się na froncie sceny to 3000 × 1673. W tylnej części sceny znalazła się dodatkowa ściana wideo LED o rozdzielczości 2560 × 1408 pikseli.

Za odtwarzanie wszystkich multimediów są odpowiedzialne dwa media serwery disguise (d3) oddające komplet trzydziestu dwóch wyjść HD. Media serwery te, dzięki możliwości pracy w środowisku 3D, odegrały bardzo ważną rolę na etapie przygotowań widowiska i znacząco ułatwiły konfigurację całego zestawu projektorów i połączenie wszystkich obrazów w jedną całość. Przed rozpoczęciem prac ekipa wykonała skan laserowy całego audytorium, na podstawie którego stworzono wirtualny model. Na jego podstawie w otoczeniu wirtualnym dokonywano korekt obrazu, zarówno jeżeli chodzi o blending, jak i warping.

Bardzo ważna była również funkcja śledzenia obiektów na podstawie danych przekazywanych z systemu automatyki scenicznej. Dzięki niej możliwe było stworzenie mappingu 3D na rzeźbie Dawida. Do tego zadania wykorzystano media serwer disguise gx1. Jednym z wyzwań, przed którym stanęli twórcy wszystkich treści multimedialnych odtwarzanych za pomocą media serwerów, było odwzorowanie za pomocą projekcji proporcji Kaplicy Sykstyńskiej. Jest ona długa, wąska i wysoka – w przeciwieństwie do Auditorio della Conciliazione, które jest dosyć szerokie, ma niski strop i amfiteatralną widownię. Jednak dzięki prezentowanym materiałom multimedialnym podczas wielokrotnego siedzenia w audytorium ma się wrażenie przebywania w prawdziwej kaplicy. Jak przyznają twórcy widowiska, dzięki zaangażowaniu środków technicznych dostarczonych przez partnerów projektu udało się stworzyć wehikuł czasu, który potrafi przenieść publiczność zarówno do zupełnie innej przestrzeni, jak i czterysta lat wstecz.

Światło na freski
Projektanci instalacji „Giudizio Universale” nie ograniczyli się jednak tylko do projekcji i bardzo ważnym elementem całego show stały się również oprawy oświetleniowe. Partnerem, który przyjął zaproszenie do realizacji rozwiązań z tego departamentu, została bardzo dobrze znana i znajdująca się na rynku od ponad stu lat firma Osram. Firma ma swoje oddziały w stu krajach na całym świecie, gdzie zatrudnia ponad dwadzieścia sześć tysięcy pracowników.

Producent ma w swojej ofercie bardzo zaawansowane rozwiązania techniczne dla różnych grup odbiorców. Podobnie jak wielu innych największych graczy na rynku, Osram jest bardzo aktywny na rynku motoryzacyjnym. Wciąż bardzo istotną gałęzią działalności są rozwiązania oświetleniowe generalnego przeznaczenia. Mowa tutaj zarówno o żarówkach dla klientów prywatnych, lampach ulicznych, jak i zaawansowanych systemach sterowania czy wysoko wyspecjalizowanych źródłach światła dla przemysłu. Ciekawostką, znajdującą się od niedawna w ofercie producenta, mogą być na przykład diody LED emitujące promieniowanie podczerwone, umożliwiające sprawdzanie świeżości produktów spożywczych. Od kilku lat Osram przykłada również dużą uwagę do produktów przeznaczonych na rynek rozrywkowy. Są one wytwarzane pod dwiema markami Clay Paky oraz ADB i zarówno jedne, jak i drugie rozwiązania zostały wykorzystane w opisywanej instalacji.

Autorami projektu oświetlenia jest dwóch lighting designerów specjalizujących się w widowiskach muzycznych, operowych i teatralnych realizowanych na największych scenach świata – Bruno Poet i Rob Halliday. Stworzyli oni system wspierający projekcje i aktorów występujących zarówno na scenie, jak i w przestrzeni publiczności. Jako oświetlenie frontowe zastosowano oprawy Scenius Unico oraz konwencjonalne lampy profilowe ADB Warp. Na scenie zainstalowano urządzenia Clay Paky K-Eye K10 HCR LED, a także zestaw Clay Paky Shar-BAR, tworzących wrażenie ściany światła oraz wspierających kolorami projekcję np. w scenie biblijnego potopu. Dodatkowo na scenie pracowały również cztery oprawy Scenius Unico, zainstalowane w podłodze sceny, z możliwością ich przenoszenia w różne miejsca, zależności od sceny.

W interesujący sposób projektanci postanowili wykorzystać zestaw lamp Clay Paky Axcor Beam 300 oraz Clay Paky Scenius Unico. Zainstalowano je na szczycie bocznych ścian audytorium i w kilku scenach wspierały tworzone za pomocą projekcji efekty burzy, a także pozwoliły wykreować wąskie szpilki światła, wypełniające całą przestrzeń i tworzące wyjątkową kurtynę. Oprawy Clay Paky Axcor Beam 300 zostały także zainstalowane pod sceną, na jej froncie.

Bardzo ważną rolę w całym spektaklu odgrywa zestaw pięćdziesięciu lamp ADB Svoboda, które zostały zainstalowane centralnie w tylnej części sceny w formie koła przypominającego słońce. Ich zadaniem jest stworzenie wrażenia boskich promieni, rozchodzących się w dymie i prześwitujących przez siatkę na froncie sceny, na której wyświetlona jest projekcja wspomagająca ten efekt. Svoboda to z całą pewnością jedna z najbardziej wyjątkowych i widowiskowych opraw dostępnych na rynku. Została ona stworzona ponad pięćdziesiąt lat temu przez słynnego czeskiego scenografa i architekta Josefa Svobodę i stała się jednym z najchętniej używanych źródeł światła w teatrze czy na scenach operowych. Ze względu na unikatowy wygląd i piękne światło lampy Svoboda doskonale sprawdzą się również jako unikatowe elementy architektoniczne. Całe oświetlenie jest sterowane za pomocą konsolety ETC Gio z dodatkowym polem roboczym Ion Xe.

Bardzo ważną rolę w całym projekcie odgrywają również automatyka sceniczna i mechanika – zarówno dolna, jak i górna. Do zarządzania wszystkimi zmianami scenografii został zastosowany system kontroli Movecat I-Motion Expert-T III.

Kaplica pełna dźwięku
Na potrzeby projektu „Giudizio Universale” został zainstalowany wielokanałowy system dźwiękowy znanej na całym świecie marki Bose, którą tworzą trzy różne departamenty. Pierwszym z nich, prawdopodobnie najbardziej znanym, są produkty konsumenckie, a więc przede wszystkim słuchawki, głośniki Bluetooth czy zestawy kina domowe. Drugą grupę produktów stanowią rozwiązania pracujące w samochodach. Trzecim filarem działalności firmy są produkty profesjonalne przeznaczone na rynek instalacyjny, jak i koncertowy. I to właśnie z tej części oferty zostały wybrane wszystkie rozwiązania zastosowane w Auditorium della Conciliazione.

Jak przyznał w trakcie konferencji Hans Vereecken, reprezentujący Bose Professional: „Gdy po raz pierwszy został nam przedstawiony projekt »Giudizio Universale«, od razu byliśmy nim zaintrygowani, ponieważ mamy bardzo długą historię współpracy z Watykanem. Nasze produkty znajdują się w bardzo wielu miejscach na terenie tego miasta”.

Zaprojektowaniem systemu nagłośnieniowego na potrzeby „Guidizio Universale” oraz instalacją wszystkich urządzeń zajęła się firma Auris Populi, która zgodnie z zaproponowaną przez siebie ideą nagłośnienia sali sięgnęła po rozwiązania marki Bose. Pierwszym z wyzwań, przed którym stanęła, była lokalizacja głośników i ich liczba. Producenci widowiska bardzo naciskali, aby było ich jak najmniej. Audytorium ma zresztą ograniczone możliwości, jeżeli chodzi o instalację źródeł dźwięku, a znajdująca się w środku scenografia w postaci ekranów projekcyjnych nie ułatwiła poprowadzenia sygnałów do głośników. Ze względu na fakt, że jest to przestrzeń historyczna, instalatorzy mieli bardzo ograniczone pole wyboru miejsc lokalizacji głośników i sposobu ich instalacji. W związku z tym konieczne było stworzenie przygotowanych specjalnie na potrzeby tej instalacji rozwiązań konstrukcyjnych dla wszystkich elementów w wybranych miejscach.

Kolejnym zagadnieniem, którego podjęli się projektanci, było zapewnienie jednolitego brzmienia wszystkich źródeł dźwięku. Jak przyznają przedstawiciele integratora, zadanie to znacząco ułatwił fakt, że wszystkie produkty znajdujące się w katalogu Bose odznaczają się jednorodnym brzmieniem. Dzięki temu niezależnie, czy mówimy o dużych czy mniejszych głośnikach, mamy gwarancję, że emitowany przez nie dźwięk będzie zgodny pod względem barwy. O skali projektu może świadczyć chociażby to, że łącznie specjaliści od dźwięku użyli ponad 4 km kabli! Kolejnym bardzo istotnym parametrem, o który musieli zadbać specjaliści od dźwięku, było zachowanie odpowiedniego współczynnika między dźwiękiem pochodzącym z głośników a odbiciami powstającymi w sali. Był to kluczowy element umożliwiający zbudowanie obrazu dźwiękowego z sygnałami docierającymi do uszu słuchaczy z konkretnych kierunków.

Aby w najlepszy sposób otoczyć publiczność dźwiękiem towarzyszącym projekcji i w efekcie w jeszcze bardziej realistyczny sposób móc przenieść widzów do prezentowanych miejsc, a także odtworzyć takie zjawiska jak burza czy ulewny deszcz towarzyszący potopowi, projektanci systemu z firmy Auris Populi zamiast klasycznego systemu 5.1 zdecydowali się zainstalować rozwiązanie w konfiguracji 9.4. Tworzą go następujące elementy: sekcja lewa, środkowa prawa, surround lewy, surround prawy, surround tylny prawy, surround tylny lewy, dwa źródła znajdujące się nad głowami słuchaczy oraz cztery zestawy subwooferów: lewy, środkowy (podwieszony nad sceną, obok szerokopasmowego grona centralnego) prawy i frontowy zlokalizowany pod sceną.

W otoczeniu sceny zainstalowano dwa zestawy główne (lewo–prawo), składające się z sześciu elementów Bose SM5 i dwóch subwooferów SMS118, należących do pokazanej przed dwoma laty serii ShowMatch, oraz downfill w konfiguracji jeden element SM10 i jeden SM20, umieszczone po dwóch stronach okna scenicznego, na wysokości około 2 m. Pod sceną zainstalowano sześć subwooferów SMS118, natomiast aby zapewnić jak najlepszy odbiór dźwięku słuchaczom zasiadającym w pierwszych rzędach, zainstalowano tutaj dodatkowo elementy Room-Match pełniące funkcję frontfilli.

Za wrażenia przestrzenne w sali jest odpowiedzialny zestaw czternastu głośników surround RoomMatch uzupełnionych czterema elementami RoomMatch pełniącymi rolę tylnych surroundów. Dodatkowo na suficie zainstalowano zestaw ośmiu głośników RoomMatch (o kącie propagacji 120 × 80 stopni), których zadaniem jest tworzenie efektów dobiegających z nad głów słuchaczy. Aby zapewnić komfortowe warunki odsłuchu publiczności zasiadającej również na dużym balkonie, znajdującym się w sali, po konsultacjach z produkcją projektanci systemu nagłośnieniowego podjęli decyzję o tym, że w sali znajdzie się również niewielka strefa dogłaśniająca. W tym celu zastosowano kolejne dwa elementy Bose Room-Match, które zostały wybrane przede wszystkim ze względu na niewielkie rozmiary. W miejscu, w którym się znajdują, nie ma miejsca na instalację żadnych dużych elementów. Jest tu-taj tylko niewielka kratownica, która była jedynym możliwym miejscem montażu.

Kluczowa w procesie projektowania i przygotowania systemu do pracy była zastosowana zarówno w głośnikach Show-Match, jak i RoomMatch technologia DeltaQ. Umożliwia ona zmianę kierunkowości poszczególnych elementów pracujących w gronie, zapewniając tym samym jak najlepsze pokrycie dźwiękiem w szerokim zakresie częstotliwości. Dzięki temu, projektując system, możemy sięgnąć po mniejszą liczbę modułów, co z kolei przekłada się na niższą wagę całego zestawu, a ten parametr był niezwykle ważny w przypadku Auditorium della Conciliazione, odznaczającego się ograniczonymi możliwościami w zakresie podwieszania.

Wszystkie głośniki surround, linie opóźniające oraz źródła znajdujące się nad głowami słuchaczy są zasilane za pomocą wzmacniaczy Bose serii PowerMatch PM8500N pracujących w sieci. Do zasilenia systemu głównego – gron ShowMatch wraz z subwooferami – zastosowano wzmacniacze Powersoft X8, do których sygnały są dostarczane za pomocą protokołu Dante. W każdym z racków zlokalizowanych się po lewej i prawej stronie audytorium znajdują się dwa switche Yamaha SWP 1-8 (w konfiguracji urządzenie główne i zapasowe), odpowiedzialne za konwersję sygnałów do Dante, procesor Bose ESP1240, trzy wzmacniacze Bose PowerMatch PM8500N, dwa wzmacniacze Powersoft X8 oraz moduł zasilania 63A. Dzięki takiej konfiguracji główny realizator pracujący za konsoletą może w sposób zdalny, za pomocą interfejsu GPIO, przełączać sygnały między połączeniem Dante i analogowym, co ma kluczowe znaczenie w sytuacji uszkodzenia sieci.

Wszystkie sygnały do systemu są wysyłane z jednego miksera Yamaha QL5, znajdującego się na głównym stanowisku realizacyjnym. Muzyka oraz wszystkie efekty towarzyszące spektaklowi są odtwarzane za pomocą oprogramowania Reaper pracującego na komputerze Mac w częstotliwości 48 kHz i rozdzielczości 24 bit. Właśnie ta aplikacja została wybrana ze względu na niezawodność oraz prostotę obsługi. Ostatnim elementem z zakresu dźwięku zainstalowanym na potrzeby opisywanego widowiska jest potężny zestaw bezprzewodowych systemów oprowadzania Sennheiser Tourguide 2020-D. Dzięki zastosowaniu tego systemu każdy z widzów przy wejściu do sali otrzymuje odbiornik EK 2020-D, dzięki któremu może cieszyć się w słuchawkach narracją w ojczystym języku – a wybór jest ogromny, łącznie z językiem chińskim!

Podsumowanie
Twórcy Giudizio Universale stworzyli widowisko, które nie daje się w prosty sposób sklasyfikować. Z jednej strony jest to wyjątkowa instalacja multimedialna i zapierające dech w piersiach widowisko. Znane biblijne sceny – potop, stworzenie świata czy wygnanie z raju – zostały tutaj wykreowane w wyjątkowo i sugestywny i realistyczny sposób. Równocześnie jest to świetna lekcja historii i sztuki oraz poruszający spektakl teatralny. Takie właśnie było zamierzenie autorów tego projektu – miał by on interdyscyplinarny i trafia w gusta Włochów i rzymian, miejscowych i zagranicznych turystów, dzieci i osób dorosłych. Aby móc stworzyć takie widowisko, produkcja wykonała ogromną pracę, dzięki której całość jest nie tylko bardzo angażująca i zaskakująca, ale także w głównej mierze dzięki współpracy z Muzeami Watykańskimi niesie ogromną wartość edukacyjną. Oczywiście nie byłoby to możliwe bez zastosowania odpowiednich środków technicznych. Każdy z trzech potentatów zaproszonych do udziału w projekcie włożył do niego doskonale pasujący element – łącznie dały one kompletne, immersyjne przedsięwzięcie, które naprawdę pozwala przenieść się widowni zasiadającej w Auditorium della Conciliazione w czasie i przestrzeni.

TEKST i ZDJĘCIA: Łukasz Kornafel, AVIntegracje